దాదాపు ఏడు నెలలుగా సాగుతున్న అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు, వ్యూహాత్మక హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచేందుకు వాషింగ్టన్కు కొత్త ఏడు రోజుల ప్రణాళికను సమర్పించినట్టు ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి వెల్లడించారు. న్యూయార్క్లో జరుగుతున్న ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశం సందర్భంగా విలేకరులతో మాట్లాడిన ఆయన, కతర్ మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా ఈ ప్రతిపాదనను అమెరికాకు చేరవేసినట్టు, దానిపై స్పందన కోసం ఎదురుచూస్తున్నట్టు తెలిపారు.
- నిర్దేశిత షరతులకు అమెరికా అంగీకరిస్తే ఏడో రోజు నాటికి హోర్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభం
- నౌకాదిగ్బంధనం ఎత్తివేత, ఇరాన్ చమురుపై ఆంక్షల సడలింపు, లెబనాన్తో సహా కాల్పుల విరమణ ఇరాన్ షరతులు
- ఏడో రోజు నుంచి అణు కార్యక్రమంపై అమెరికాతో తుది ఒప్పందం కోసం సమగ్ర చర్చలు ప్రారంభం
- జూన్లో కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందాన్ని పోలిన ప్రతిపాదన ఇది — అప్పటి ఒప్పందం కొద్ది వారాల్లోనే విఫలం
- అమెరికా-చైనా శిఖరాగ్ర భేటీ జరుగుతున్న తరుణంలోనే ఇరాన్ ప్రతిపాదన, మధ్యవర్తిత్వానికి ముందుకొచ్చిన బీజింగ్
నిర్దేశిత షరతులు నెరవేరితే తొలి నాలుగైదు రోజుల్లో ప్రాథమిక చర్యలు చేపడతామని, ఆరో రోజు హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరుస్తామని, ఏడో రోజు నుంచి పరస్పర అంగీకారమైన అంశాలపై — ప్రధానంగా అణు కార్యక్రమంపై — అమెరికాతో తుది ఒప్పందం కోసం చర్చలు మొదలవుతాయని అరాఘ్చి వివరించారు. ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ రవాణాలో ఐదో వంతుకు మార్గంగా ఉండే ఈ జలసంధి గుండా నౌకా రాకపోకలు యుద్ధానికి ముందు నెలకొన్న సాధారణ స్థాయి కంటే బాగా పడిపోయాయని రాయిటర్స్ సేకరించిన గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
జూన్ 17న కతర్, పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందం 60 రోజుల చర్చల కాలపరిమితిని నిర్దేశించినా, హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకలపై ఇరాన్ దాడులతో కొద్ది వారాల్లోనే అది కుప్పకూలింది. దీంతో పోలిస్తే ఇప్పటి కొత్త ప్రతిపాదన చాలా వేగవంతమైన కాలపరిమితితో ఉందని అరాఘ్చి తెలిపారు. ఇరాన్కు అణ్వాయుధాలు లేకుండా చూడటమే తన ప్రధాన లక్ష్యమని, దౌత్యమార్గంలో గానీ మరిన్ని దాడుల ద్వారా గానీ దీన్ని సాధిస్తామని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ గతంలో పేర్కొన్న సంగతి తెలిసిందే.
అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ల మధ్య ఈ వారం వాషింగ్టన్లో జరుగుతున్న శిఖరాగ్ర భేటీలోనూ ఇరాన్ అంశం చర్చకు వచ్చింది. ఇరాన్పై ఒత్తిడి తీసుకురావడంలో సహకరించాలని బీజింగ్ను ట్రంప్ కోరగా, వివాదాన్ని చల్లార్చేందుకు చైనా సైతం మొగ్గు చూపుతున్నట్టు సమాచారం. ఈ ఆశావహ పరిణామాల నడుమ చమురు ధరలు కొంత దిగివచ్చాయి — బ్రెంట్ క్రూడ్ బ్యారెల్ ధర సుమారు 104 డాలర్ల వద్ద స్థిరపడింది. ఇరాన్లో దేశాధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్తో సహా మితవాదులు మద్దతిచ్చే రాజీలను దేశ భద్రతా దళాలపై ఆధిపత్యం కలిగిన హర్డ్లైనర్లు అంగీకరిస్తారా అన్నదానిపై సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
